Чӑвашсен пӗрремӗш профессиллӗ художникӗ Алексей Кокель ҫуралнӑранпа 145 ҫул ҫитрӗ

Ҫак куна вӑл ҫуралса ӳснӗ ялта, Патӑрьел тӑрӑхӗнчи Турханта, анлӑн паллӑ турӗҫ.

Иртнӗ ӗмӗрӗн пуҫламӑшӗнчех ӳнер тӗнчине хӑйӗн тӳпине хывма пултарнӑ Алексей Кокель художник, педагог, профессор ялне ҫитсе курма, унӑн Турханти музейне кӗрсе пӗтӗм кун-ҫулӗпе, пултарулӑхӗпе паллашма тӗнчери нумай ҫын ӗмӗтленет-тӗр. Владимир Васильев кокельҫӗ кунта ҫуллен йӗркелесе ирттерекен пленэра хальччен тӗрлӗ ҫӗртен 200-е яхӑн сӑрӑ ӑсти килнӗ, вырӑнти картина галерейине хӑйсен ӳкерчӗкӗсене парнелесе хӑварнӑ. Пысӑк маҫтӑрсем ҫумӗнче Патӑрьелти ӳнер шкулне ҫӳрекен ҫамрӑк ӳнерҫӗсем ӗҫлени те калама ҫук пӗлтерӗшлӗ. Турхансем ӑрусен ҫыхӑнӑвне ҫирӗп тытса пыраҫҫӗ, Кокельпе ҫыхӑннӑ кашни уява шкул ачисене явӑҫтараҫҫӗ.

Ачасем хӑйсен ялӗнчен тухнӑ пысӑк ҫыннӑн шӑпи ҫинчен шухӑшлаҫҫӗ, ун пек пулма тӗллев тытаҫҫӗ. Турхана килсе ҫӳрекен кашни сумлӑ хӑна сӑмахӗпе ҫав тӗллеве ҫирӗплетме пулӑшать.

Репин, Чистяков, Кардовский художниксен вӗренекенӗ тӗнчери ӳнерҫӗсен ӗретне хӑюллӑн тӑнӑ, тӗрлӗ меслетпе ӗҫлесе хӑйне шыранӑ. Чӑваш ывӑлӗн 1912-мӗш ҫулта ҫырнӑ "Чей ҫуртӗнче" картини ҫийӗнчех Европӑри куравсене хутшӑнма тивӗҫ пулнӑ. Кокель еткерне тӗпчекенсем кун пирки пирӗн телевидени ӳкернӗ документлӑ фильмра та каласа панӑччӗ.

Чӑваш ятне ҫӳлте ҫӗклекен художник ҫуралнӑранпа 145 ҫул ҫитнине унӑн ялӗнче хальчченхи пекех тӑван чӗлхепе калаҫса-юрласа сумлӑн паллӑ туни Турханӑн хавалӗ пысӑкки ҫинчен калать. Эппин, ку тӑрӑхра малашне те пултаруллӑ ывӑл-хӗр ҫитӗнессе шанма май пур.

 

Марина Карягина, Олег Цыпленков